Lisette Verkerk op kunstinzicht.nl
>> Heaven Hell
Van 1 februari t/m eind april 2006 heb ik samen met Okke in Het Vijfde Seizoen gewoond en gewerkt. Het zijn drie heel bijzondere maanden geworden. De eerste tijd ben ik op onderzoek uit gegaan. Nieuwsgierig naar wat zich binnen de paviljoens en gebouwen op het terrein zou afspelen, heb ik mezelf uitgenodigd. Op een maandagochtend in het open atelier, bij de afdelingen op de koffie of tijdens therapie, in Carre bij de make-up club, de grafische afdeling, gesloten groep therapie... Deze bezoekjes hebben mij geholpen om in contact te komen met de cliënten, de medewerkers, het leven binnen de WA Hoeve.

In de eerste weken is het idee ontstaan voor het project wat uiteindelijk de titel HEAVENHELL heeft gekregen. Een project rondom zelfbeschadiging. Heel duidelijk voelde ik op het terrein en in gesprek met cliënten en medewerkers het gevecht met het leven. Hoe dit soms zo moeilijke, pijnlijke bestaan te leven. Open spraken een aantal bewoners over hun zelfbeschadiging en lieten mij de littekens zien. Lichamen en herinneringen die voor mij letterlijk de worsteling met het leven verbeelden. De verhalen en beelden vonden maar geen rust en bleven in mijn hoofd spoken. Graag wilde ik met dit onderwerp 'iets' doen.

Uiteindelijk heb ik met drie dames aan dit project gewerkt. Zij hebben mij hun verhaal verteld, samen hebben we naar de littekens en verwondingen gekeken, erover gesproken. De verwondingen, verminkingen heb ik mogen fotograferen met een polaroid camera. Intiem, eerlijk en open tegelijk. En ieder bleek een duidelijk doel met haar bezoekje aan mij te hebben. Samen hebben we over deze wensen gesproken en bekeken hoe ik deze zou kunnen vervullen. Voor ieder heb ik een werk gemaakt. Jozé heeft zichzelf o.a. drie keer in brand gestoken. Aangemoedigd door een stem in haar hoofd die deze opdracht gaf. Zij wilde graag een rubber hemdje van haar verbrande bovenlichaam. Petra heeft zichzelf vnl. gesneden. Zij heeft een enorm trauma overgehouden aan de velen keren, zij zegt meer dan 200 keer, dat zij gesepareerd is. Zij verwoord haar gedachten en gevoel in teksten en gedichten. Samen hebben we een uitspraak uitgekozen die voor haar de kern van haar verhaal bloot legt.
Als ik in crisis ben. Wil ik niet worden gesepareed! Blijf met mij in gesprek!
Deze uitspraak heeft zij zelf op een separeerjurk geschreven waarna ik de tekst heb uitgeknipt. En Marijke heeft teen voor teen haar tenen afgebonden. Waardoor ze nu een voet zonder tenen en een voet met vier tenen heeft. Zij wilde graag haar voeten voor zich zien staan. Voor haar heb ik twee afdrukken gemaakt in gips.
Het project is afgerond met een publicatie. Het boekje heeft een kern van dik wit papier met de polaroids van de verminkingen en de werken. Daarom heen zit een vlies van heel dunne pagina's. Eerst uitspraken van de vrouwen, na de kern met polaroids een tekst van Boudewijn van Grunsven en een tekst van Martin Roeten.

Al snel heb ik op dinsdag middag Het Open Vijfde Seizoen ingevoerd. Een middag waarop ieder die geïnteresseerd was langs kon komen om aan mijn met tekenpapier gedekte tafel te komen zitten. Deze middagen werd er koffiegedronken, gesproken, gerookt, verhalen vertelt en soms gebeurde er ook erg weinig. Soms kwam er een therapeut en/of begeleider met een groep langs. Ik vond het fijn om in ieder geval een moment in de week aanwezig te zijn voor cliënten, ex-cliënten en medewerkers.

Begin april heb ik, in samenwerking met Illimani koffie, een koffiedag georganiseerd voor cliënten, medewerkers en vrienden. Om met elkaar mijn verjaardag te vieren. Voor deze dag heb ik mijn werkruimte omgebouwd tot koffiehuis. Samen met cliënten heb ik de dag ervoor cake en boterkoek gebakken. Erik en Gloria van Illimani koffie hebben deze dag de koffie verzorgd. Illimani koopt de koffie direct van de coöperatie in Bolivia. Deze coöperatie bestaat uit traditionele inheemse boeren, de Aymara en Quechua indianen. Een heerlijk sterke, eerlijke koffie waar door veel mensen echt van genoten is. Deze dag is door veel mensen bezocht.

In het algemeen ben ik heel open en vriendelijk ontvangen op de afdelingen. Ondanks dat er diversen medewerkers duidelijk moeite hadden met mijn project HEAVENHELL. In het begin heb ik me door deze houding heel onzeker gevoeld. Uiteindelijk heeft een enkeling me het vertrouwen gegeven om toch aan het project te werken en ook actief mensen over het project aan te spreken en te informeren. De samenwerking met cliënten heeft van het begin af aan heel inspirerend en relativerend gewerkt. Zonder gêne werd er gesproken, werden er vragen gesteld en emoties geuit. Heel open en direct. Mooi dat je in zo'n korte tijd zo dichtbij elkaar kunt komen.

Nu is het tijd om even afstand te nemen van het leven op het terrein van de WA Hoeve. Het contact met de dames, de bewoners en natuurlijk ook de medewerkers. De afgelopen drie maanden waren erg intens maar ook zo mooi. Kwetsbaar en sterk tegelijk. Deze ervaring zal zeker mijn werk in de toekomst blijven inspireren. Maar ook mijn verwondering over het avontuur dat leven heet.

Lisette Verkerk, mei 2006